Onderzoek naar de afweerreactie tegen teken

TICK ME staat voor The uninfected Ixodes scapularis human TIck Challenge Model. Dit is een onderzoek dat kijkt naar de afweerreactie van het menselijk lichaam gericht tegen teken. 

Het betreft een onderzoek dat wordt uitgevoerd door het Amsterdam UMC met gezonde vrijwilligers als deelnemers. 

Achtergrond van het onderzoek

Op het noordelijk halfrond zijn zogeheten Ixodes teken veel voorkomende verspreiders van ziekteverwekkers. In Europa zijn dat voornamelijk schapenteken (Ixodes ricinus) en in de Verenigde  Staten voornamelijk hertenteken (Ixodes scapularis). Met het blote oog zijn deze twee nauwelijks van elkaar te onderscheiden. De bekendste en meest voorkomende ziekteverwekker die deze teken bij zich kunnen dragen is de Borrelia burgdorferi bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Naast deze bacterie zijn er echter ook nog andere ziekteverwekkers die door teken overgedragen kunnen worden. Het aantal teken neemt de laatste tientallen jaren flink toe en daarmee ook het optreden van tekenbeten en tekenbeetziekten. Momenteel bestaat er geen effectieve manier om de verschillende tekenbeetziekten te voorkomen. 

Uit verschillende soorten onderzoeken bestaan er aanwijzingen dat het oplopen van meerdere tekenbeten voor een afweerreactie tegen bestanddelen van de teek in het menselijk lichaam zorgt. Zo’n afweerreactie lijkt ervoor te zorgen dat teken niet goed kunnen voeden en daardoor ook geen ziekteverwekkers kunnen overdragen. Aanwijzingen voor het optreden van zo’n afweerreactie komen voort uit onderzoeken in dieren en indirecte bewijzen in onderzoeken in mensen. Met dit onderzoek willen we proberen direct bewijs te leveren voor immuniteit tegen teken bij mensen (na meerdere tekenbeten). De teken (Ixodes scapularis) die in dit onderzoek gebruikt zullen worden zijn uitgebreid getest en bevatten geen ziekteverwekkers. Er is juist voor deze teken gekozen, omdat teken afkomstig uit dezelfde kolonie in eerdere onderzoeken op mensen zijn gebruikt. Hierbij traden er geen gezondheidsproblemen bij de proefpersonen op. 

Hoe verloopt het onderzoek?

De totale duur voor u als deelnemer is ongeveer vier maanden.  Na het eerste bezoek wordt de tick challenge ingepland. Tijdens de tick challenge komt u dagelijks naar het Amsterdam UMC (maximaal 
10 dagen). Na de tick challenge volgen er nog twee bezoeken in de opeenvolgende 3 maanden.  

Stap 1: bent u geschikt om mee te doen?  
Om te achterhalen of u geschikt bent voor deelname stelt de onderzoeker u vragen en doet enkele 
onderzoeken:

• Medische geschiedenis
• Bloedonderzoek
• Lichamelijk onderzoek 

Stap 2: de teken-plaatsingen. 
Indien u geschikt bent  en beschikbaar voor een dagelijks bezoek van 8 tot 18 oktober OF van 29 
oktober tot 8 november zullen we u gedurende het onderzoek eenmalig blootstellen aan een tiental 
teken. Deze teken worden geplaatst onder een goed afgesloten pleister/verband op de onderarm. Het 
oppervlak van dit pleister/verband heeft een doorsnede van ongeveer 5-10 centimeter. De teken 
blijven gedurende drie tot tien dagen onder deze gesloten pleister op de onderarm aanwezig. Tijdens 
de tick challenge vinden er dagelijks controles plaats in het Amsterdam UMC. Zo’n controle duurt naar 
verwachting ongeveer een half uur 

Stap3: onderzoeken en metingen. 
Voor aanvang van het onderzoek is het nodig om naar het Amsterdam UMC te komen. Tijdens dit 
bezoek wordt naar uw medische geschiedenis gevraagd, bloed afgenomen en een lichamelijk 
onderzoek gedaan. Ongeveer een week hierna is bekend of u wel of geen antistoffen tegen de ziekte 
van Lyme heeft en of u geschikt bent voor deelname. Indien u geschikt blijkt zal er een afspraak gepland 
worden voor de teken-plaatsing (10teken). Na de tick challenge zullen de laatste twee bezoeken 
gepland worden.  

We doen de volgende onderzoeken gedurende de studie:

• Kort interview
• Lichamelijk onderzoek
• Bloedonderzoek
• Foto’s maken
• Vraag over jeuk
• Huidbiopt